Non-verbal Learning Disability (NLD)
Non-Verbale leerstoornis

NLD is nog een tamelijk onbekende "nieuwe" stoornis. Onderstaande tekst is een bewerking van het artikel "Een nieuw etiket" door Alette van Doggenaar, gepubliceerd in het NRC Handelsblad van Zaterdag 9 april 2005, bijlage Wetenschap en Onderwijs

versie om af te drukken

Een moeder vertelt over haar kind:

“ Als baby was hij heel onrustig, hij huilde veel en hij sliep slecht. Het bleek een jongetje van uitersten en hij kon sterk wisselende stemmingen hebben. Hij ontwikkelde zich ook niet helemaal zoals verwacht. Hij begon wel iets te doen met een potlood, maar tot tekenen is het niet gekomen. Puzzelen deed hij nooit. Je denkt dan dat hij dit niet leuk vindt, maar later kom je er achter dat hij er te veel moeite mee heeft. Op school liep het niet lekker. Hij was snel op zijn tenen getrapt. Ook zijn motorische vaardigheden lieten te wensen over. In overleg is besloten om hem groep 2 over te laten doen. Ook tijdens dat jaar bleven de problemen groot. We hebben een tijdje gedacht dat hij misschien wel ADHD had, maar dat was het niet. De school dacht weer aan een taalprobleem, maar de logopediste was het daar niet mee eens. Na veel aandringen van onze kant is hij door de schoolbegeleidingsdienst getest en daaruit kwam een IQ-score van 86. Voor mijn gevoel klopte die score niet. Hij is niet verstandelijk beperkt. Hij is juist bijdehand. Uiteindelijk is hij naar het speciaal onderwijs gegaan”.

Toen de moeder informatie kreeg over NLD had ze direct het gevoel dat het over haar zoon ging. Een gespecialiseerde kinderneuropsycholoog gaf haar gelijk.

Volgens de moeder is het fijn dat je een stoornis eindelijk een naam kunt geven. Op school zijn ze er ook blij mee. Ze weten beter hoe ze met je kind om moeten gaan.

De Canadese neuropsycholoog Byron Rourke

NLD is voor het eerst beschreven door de Canadese neuropsycholoog Byron Rourke.

De Praktijk Kinderneuropsychologie van dr. Annemaaike Serlier-van den Bergh in Waalre.

Zeven jaar geleden had nog nauwelijks iemand gehoord van de leerstoornis NLD. Nu komen er in bovengenoemde praktijk jaarlijks drie- tot vierhonderd kinderen om getest te worden op deze stoornis. Vijfenzestig procent hiervan krijgt inderdaad de diagnose.

Dr. Serlier promoveerde in 2002 op een onderzoek waarbij ze ouders ondervroeg van bijna 4.000 Nederlandse kinderen in de basisschoolleeftijd.

Serlier concludeerde dat zo’n vijf procent van de scholieren in het reguliere onderwijs kans heeft op de stoornis. In het speciaal onderwijs zou dat percentage zelfs op tien liggen.

NLD: een complex syndroom, waarbij veel verschillende vaardigheden in het geding zijn:

Het vaststellen van de stoornis:

Aan de hand van een neuropsychologisch onderzoek en op basis van informatie van de ouders bepalen neuropsychologen of er sprake is van NLD.

Waaruit bestaat het neurologisch onderzoek:
Het neurologisch onderzoek bestaat uit vaardigheidstesten, zoals het neerleggen van een mozaïekpatroon of het maken van een puzzel. Ook begrijpend en technisch lezen worden getest en rekenvaardigheden. Een karakteristieke uitkomst van zo’n onderzoek is bijvoorbeeld dat kinderen dingen die ze zien veel moeilijker onthouden dan dingen die ze horen. Ze zijn aan de andere kant weer heel goed in het onthouden van rijtjes woorden en feiten.

De betekenis van een NLD-verklaring:

Met een NLD-verklaring kan een kind in het voortgezet onderwijs misschien dispensatie krijgen. Zo kunnen kinderen met NLD beter mondeling getoetst worden, omdat het schrijven te veel tijd kost. Deze kinderen krijgen geld voor extra onderwijsbegeleiding.

Zorgcoördinator, Henny Sikken, van de onderwijsbegeleidingsdienst (OBD) Eemland in Amersfoort:

Volgens Henny Sikken komen niet alle kinderen die mogelijkerwijs NLD hebben terecht bij een neuropsycholoog. De aangesloten scholen kunnen daar advies en begeleiding krijgen voor leerlingen met leer- of gedragsmoeilijkheden. Zij zegt: “als we een vermoeden hebben van NLD dan stellen we eerst zelf een behandelingsplan op. We kijken wat het kind nodig heeft om op school goed te functioneren en welke aanvullende begeleiding we moeten inzetten”. De OBD gaat zeker niet meteen over tot het doorsturen van kinderen naar een neuropsycholoog. Dat gebeurt voornamelijk als de ouders dat willen. Zij meent dat diagnosticeren van kinderen geen doel op zich mag zijn. Zij ziet nogal eens dat de diagnose sterk afhangt van degene die naar een kind kijkt. “Een kind dat met dezelfde problemen door een kinderpsychiater wordt onderzocht krijgt meestal een ander etiket. Die kijkt naar gedragssymptomen en ziet dan vaak een aan autisme verwante stoornis of ADHD.

Voor ouders kan een diagnose echter erg belangrijk zijn. Sinds de invoering van het ‘rugzakje’ is een etiket een gewild artikel: wie extra hulp nodig heeft, kan dit rugzakje gebruiken om remedial teaching of andere begeleiding te financieren.

Volgens Henny Sikken krijg je daardoor slagboomdiagnostiek. Beoordelaars worden gedwongen om een ja of nee uitspraak te doen, terwijl het zo zwart-wit bijna nooit ligt.

Allochtonen:

NLD is een diagnose die bijna alleen gegeven wordt aan kinderen met een Nederlandse achtergrond. Dr.Serlier-van den Bergh ziet nauwelijks allochtonen in haar praktijk. Volgens haar volgen deze kinderen een ander verwijzingstraject en komen eerder met gedragsproblemen bij Bureau Jeugdzorg terecht en is het niet zo vanzelfsprekend dat er gekeken wordt naar leerstoornissen.

Wat ook een rol speelt: een onderzoek bij een particuliere praktijk zoals die van Dr. Serlier wordt lang niet altijd vergoed.

Toch wordt NLD ook niet onderkend bij de laagdrempelige schoolbegeleidingsdienst. Henny Sikken zegt: “ NLD zien we niet bij vluchtelingen en migrantenkinderen”. Haar verklaring voor dat verschijnsel is de manier van testen. “Bij deze kinderen worden andere IQ-testen gebruikt die minder ‘talig’ zijn. Bovendien scoort deze groep over het algemeen zwakker op taal. Het voor NLD disharmonische profiel komt er dan niet uit. Dat zou de reden kunnen zijn dat er bijvoorbeeld praktisch geen Marokkaanse en Turkse kinderen zijn met de diagnose”.

Reacties en vragen

U kunt mij een reactie of een vraag sturen door de onderstaande velden in te vullen. Daarna drukt U op de knop "klik hier om te versturen". Ik probeer U zo spoedig mogelijk een reactie te geven.

(wordt alleen gebruikt indien email adres niet werkt)


(dit is om spam te voorkomen)
versie 5, 7 december 2006

Verwijzingen

Nieuwsbrief leren leren en studeren thuis en op school; nummer 25 pagina 5 en verder over NLD; September 2004 door Lieven Coppens
Nonverbal Learning Disorders Association Engelstalige site met veel informatie over NLD
NLD in relatie met andere stoornissen op de website van de Vlaamse vereniging Gilles de la Tourette

Boeken over NLD

NLD Signaleren, diagnosticeren en behandelen in de onderwijssetting
Auteur: Marieke Molenaar-Klumper, Uitgeverij Swets en Zeitlinger, 2001
ISBN 902651686 x

Non-verbale leerstoornissen (NLD)
Editor: Herbert Roeyers, uitgeverij Acco, 2001
Dit is een themanummer Non-verbale leerstoornissen (NLD) van
TOKK Tijdschrift voor orthopedagogiek, kinderpsychiatrie en klinische kinderpsychologie
26e jaargang nr. 2/3 september 2001
ISBN 9033449161

De non-verbale leerstoornis : basisinformatie
Auteur: Annemaaike Serlier-van den Bergh, Uitgeverij KNP, 2005
ISBN 9080823856

Als je kind NLD heeft; Gids voor ouders, leerkrachten en hulpverleners
Auteurs: Karl Baert en Gudrun Vanderbeck, Uitgeverij Lannoo
ISBN 9020966359

Helping a Child with Nonverbal Learning Disorder or Asperger's Syndrome. A parent's guide
Auteur: Kathryn Stewart, PhD.; publisher New Harbinger Publications, Inc.
ISBN 1572242779